کد مطلب: 17955 تعداد بازدید: ۴۲

مدی جدید در اجرای برنامه های تلویزیون

چهارشنبه -۷۸ فروردين -۶۲۱
حتما برای شما هم اتفاق افتاده که شب ها وقتی از سرکار می آیید کنترل تلویزیون را به دست می گیرید و کانال های تلویزیون را عوض می کنید تا برنامه ی دلخواهتان را پیدا کنید. در این بین با صحنه ها، دکورها، اجرا و حتی محتوایی مواجه می شوید که قبلا مشابه آن را در شبکه های ماهواره ای دیده اید

حتما برای شما هم اتفاق افتاده که شب ها وقتی از سرکار می آیید کنترل تلویزیون را به دست می گیرید و کانال های تلویزیون را عوض می کنید تا برنامه ی دلخواهتان را پیدا کنید. در این بین با صحنه ها، دکورها، اجرا و حتی محتوایی مواجه می شوید که قبلا مشابه آن را در شبکه های ماهواره ای دیده اید...

هدی سادات پاک نهاد-بخش ارتباطات تبیان

 

حتما برای شما هم اتفاق افتاده که شب ها وقتی از سرکار می آیید کنترل تلویزیون را دستتان می گیرید و کانال های تلویزیون را عوض میکنید تا برنامه ی دلخواه تان را پیدا کنید. در این بین با صحنه ها، دکورها، اجرا و حتی محتوایی مواجه می شوید که قبلا مشابه آن را در شبکه های ماهواره ای دیده اید حتما هم با خود می گویید این هم از برنامه های تلویزیون ماست! همه اش تقلید از شبکه های ماهواره ای! انگار اصلا برنامه های تلویزیون ما حرفی برای گفتن ندارند اما خوب است در پس این حرف و حدیث ها کمی منطقی باشیم و ببینیم چند درصد برنامه های تلویزیون ما تقلیدی هستند و این تقلیدی بودن آیا همیشه بد است؟

اقتباس از شبکه های ماهواره ای نه تقلید!

مشکل اساسی برنامه سازی در تلویزیون ایرانی این است که بیش از اینکه به محتوای برنامه ها فکر کنند و آنها را با محتوای جذاب و متفاوت ارائه دهند به فرم و شکل شمایل برنامه های ماهواره ای نگاه می کنند وبا حذف خط قرمزهای آن برنامه ها،  عینا همان را کپی برداری میکنند

مسلما بسیاری از برنامه های تلویزیونی خلاقانه و نو نیستند اما اینکه این امر چقدر ضعف این برنامه ها به شمار می رود جای تردید است.هر اصلی در جهان یک فرمول ثابت دارد.اصول برنامه سازی در تلویزیون هم به همین منوال است. مثلا برنامه آکادمی گوگوش یک نمونه بین المللی داردکه برای تلویزیون خود لندن در کشور انگلیس است. یعنی یک فرمول ثابت دارد. درست مثل زمانی که شما فرمول تولید دارو داشته باشید و شرکت های مختلف بیایند و از آن فرمول استفاده کنند لذا برنامه هایی مثل آکادمی گوگوش یا بفرمایید شام در چنین فضایی تولید شده است و کسانی که این برنامه ها را درست کردند خودشان ایده پردازی آنچنانی نکرده اند . یک سری فرمول ثابت جهانی در برنامه سازی وجود دارد که اینها آنها را براساس فرهنگ کشور خود  اجرا می کنند و ما هم بر طبق فرهنگ و آیین خود آنها را به اجرا در می آوریم . لذا اینکه برنامه های تلویزیونی ما برنامه هایی همچون شب کوک را در شبکه نسیم به نمایش می گذارد و همه تصور میکنند این برنامه های اینچنینی تقلید محض از شبکه های ماهواره ای است، اینطور نیست چرا که اینکار نوعی اقتباس است نه تقلید و در همه جای دنیا هم این امر وجود دارد مثل این است که شما به اخبارگوی تلویزیون ایرانی انتقاد وارد کنید و بگویید این هم نوعی تقلید از بی بی سی است! درحالی که این چنین نیست و این هم یک فرمول ثابتی است

مشکل برنامه های ما کجاست؟

پس از روشن کردن این موضوع که تشابه برخی از برنامه های تلویزیونی جمهوری اسلامی با ماهواره نوعی اقتباس است نه تقلید اما باید ببینیم که مشکل کار برنامه های تلویزیونی ما کجاست که اکثرقریب به اتفاق مردم تصور میکنند که برنامه های تلویزیونی ما تقلید محض از شبکه های ماهواره ای است؟!
مشکل اساسی برنامه سازی در تلویزیون ایرانی این است که بیش از اینکه به محتوای برنامه ها فکر کنند و آنها را با محتوای جذاب و متفاوت ارائه دهند به فرم و شکل و شمایل برنامه های ماهواره ای نگاه می کنند و با حذف خط قرمزهای آن برنامه ها،  عینا همان را کپی برداری میکنند . مثلا در همین برنامه «بفرمایید شام» مراحل سفارش و تهیه غذا  آن را شبکه «من وتو» به خوبی درآورده؛ اما این طرح وقتی با عنوان «شام ایرانی» وارد قالب صدا و سیمای ما می شود، به خاطر اینکه برنامه سازان ما بیشتر از آنکه به محتوا فکر کنند، به فرم فکر می کنند در نهایت صرفا یک کپی برداری ناشیانه صورت میگیرد.
همچنین یکی از ابتکارات شبکه های ماهواره ای فارسی زبان که در مدت کوتاهی موفق شدند مخاطبان سریال های خود را چند برابر افزایش داده و ایرانیان را پای شبکه هایشان نگه دارند، تکرار چند باره سریال ها در ساعت های مختلف شبانه روز بود که صدا و سیما  تلاش کرد تا به جنگ سریال های ترکیه ای ماهواره برود؛ و به تکرار چندین باره ی مجموعه های تلویزیونی پرداخت بدون توجه به این مساله که تکرار بیش از حد سریال های ضعیف نه تنها کمکی به جذب مخاطب نمی کند بلکه ضد تبلیغ حساب می شود و مردم را از شعارهای این سریال ها، دلزده و خسته می کند.

مدی جدید در اجرای برنامه های تلویزیون!

اقتباس به خودی خود بد نیست اما باید ببینیم کجای تلویزیون ما در این امر موفق بوده است و کجا وارد تقلید صرف شده است.به نظر می رسد بزرگترین عاملی که باید در ساختن این برنامه ها در نظر گرفت، لزوم توجه به محتوا و داشتن ایده است تا بتوان همان قالب کلی جهانی را بومی و متناسب با فرهنگ ایرانی کرد.اما جای تامل است که ما با وجود داشتن نیروهای جوان و خلاق در عرصه رسانه کمتر شاهد خلاقیت در تولید برنامه سازی با محتوای خلاقانه هستیم و این خلائی است که در اغلب برنامه های تلویزیونی شاهد آن هستیم ، کما اینکه  ما هر وقت صاحب ایده بوده ایم و یا اینکه با وجود اقتباس از شبکه های ماهواره ای برنامه ای را پخش کرده ایم مخاطبان زیادی را به خود جذب کرده ایم همچون برنامه مسابقه هفته با اجرای مرحوم منوچهر نوذری که با وجود اینکه کپی برداری بود اما جذاب بود اما وقتی این اجرا به فرد دیگری سپرده می شود فرم همان است اما جذاب نیست به دلیل اینکه سفارش دهنده برنامه بیشتر از اینکه به دنبال محتوا باشد بیشتر به دنبال اسپانسر است.چیزی که در برنامه ی بفرمایید شام  ایرانی اتفاق افتاد.یعنی سفارش دهنده میگوید من برنامه ای شبیه بفرمایید شام میخواهم!

کپی برداری از شبکه های ماهواره ای بالاخره خوب است یا بد؟

از لحاظ هنری اشکالی ندارد که ما اگر طرح خوبی را می بینیم استفاده کنیم اما موضوع این است که چطور آن را به نفع خودمان بهره برداری کنیم.به عنوان مثال: "زمانی که رامبو به عنوان یک کاراکتر سینمایی در خیلی از فیلم ها نمودار شد و حرکت کرد، یک چیز شبه چرمی به پیشانی اش می بست. بعضی از تحلیل گران و نشانه شناسان سینمایی معتقد بودند که این مشابه پیشانی بند بچه رزمنده های ماست که به پیشانی می بستند و به عملیات می رفتند و فتح الفتوحات داشتند و گفتند آن ها از این نشانه آشنا به مفهوم آزادی خواهی و آزادی طلبی مشابه سازی کردند که رامبو را در فیلم هایشان در نقاط مختلف جهان به عنوان قهرمان واحد و یکه آمریکایی می فرستند برای نجات مردم با این نشانه ای که نزد مردم عادی جهان معنا پیدا کرده است. یعنی به نفع خودشان از این نشانه استفاده کردند"( حسین سلطان محمدی، کارشناس مسائل رسانه ای )لذا اگر ما هم در برنامه هایمان یک نشانه ای ببینیم که معنای فرهنگی خوبی دارد خوب است تا از آن استفاده کنیم اما متاسفانه از این نشانه ها کمتر در برنامه هایمان دیده می شود.شاید مساله ای که باعث میشود تا مخاطب فکر کند برنامه های ما تقلید از شبکه های مبتذل ماهواره ای است این است که ما از آن برنامه ها بدون هیچگونه تغییری تقلید می کنیم به عنوان مثال برنامه ده شب که از شبکه نسیم پخش می شود دو مجری زن و مرد خیلی راحت روی مبل لم می دهند و مجری خانم با پوشش دامن که مسلماً برای یک مجری تلویزیونی زیبنده نیست به اجرای برنامه می پردازد  و اینگونه مسائل است که باعث واکنش های منفی و طعنه انگیز از سوی مخاطبان می شود و به طرح سوالاتی در ذهن خود می پردازند که چرا شمایی که اینقدر مدعی کار فرهنگی، برنامه سازی و فکر خلاق و پیشتازی فرهنگی و انباشت از مولفه ها و عناصر فرهنگی هستید،  تقلید عین به عین کردید و فرهنگ اسلامی را زیر پا گذاشتید ؟ مگر نمی گویید ماهواره بد است پس چرا خودتان از برنامه ها، اجرا و حتی گفتار و رفتار و نوع پوشش آنها در برنامه هایتان تقلید می کنید؟! لذا با طرح این سوالات و پاسخ های احتمالی مخاطب ترجیح می دهد همان برنامه های ماهواره را با کیفیت بهتری ببیند در حالیکه اگر ما همان برنامه های ماهواره ای را بگیریم و در غالب نو و جدید  به نفع خودمان مصادره ی به مطلوب کنیم می تواند بازخورد مثبتی را هم داشته باشد.

برگرفته از سایت تبیان