کد مطلب: 14605 تعداد بازدید: ۳۲۱

زمینه های ایجاد غفلت و راههای مقابله با آن از دیدگاه آیات و روایات

شنبه ۱۹ ارديبهشت ۱۳۹۴
غفلت سهو و لغزشی است که انسان را به خاطر کمی مراقبت و هشیاری فرا می گیرد ومانع سیر و سلوک الی الله است لذا اولین گامی که باید برای حرکت برداشته شود بیداری است و یکی از زمینه هایی که سبب غفلت می شود .
 
شورای عالی حوزه های علمیه قم
مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران
مدرسه علمیه حضرت معصومه(سلام الله علیها) شهرستان دماوند
تحقیق پایانی سطح 2(کارشناسی)
 
 
موضوع:
زمینه های ایجاد غفلت و راههای مقابله با آن از دیدگاه آیات و روایات
استاد راهنما:
حجت الاسلام والمسلمین جناب آقای حمید آقایی
پژوهشگر:
مهین ابراهیمی
تابستان 92
 
 
 
 
 
«چکیده»
غفلت  سهو و لغزشی است که انسان را به خاطر کمی مراقبت و هشیاری فرا می گیرد ومانع سیر و سلوک الی الله است لذا اولین گامی که باید برای حرکت برداشته شود بیداری است و یکی از زمینه هایی که سبب غفلت می شود .
دنیاگرایی است در حالی که زندگی دنیا سرابی است که یا لعب و لهو است و یا تفاخر و تکاثر. دنیا به آب شور است که هر قدر آدم تشنه از آن بنوشد تشنگی اش  او زیادتر می شود .
آری دنیازدگان غافل که ذکر خدا و قیامت را فراموش کرده اند دنیا ناپایدار را به آخرت دایم و پایدار ترجیح می دهند. از دیگر زمینه هایی که موجب غفلت می شود احساس ایمنی از دشمنان درونی و بیرونی است.
لذا اگر انسان آگاه نباشد و از خود مراقبت نکند و از جانب نفس شیطان احساس ایمنی بکند این دشمنان او را به ورطه ی غفلت خواهند کشید.
همچنین نقصان عقل نیز غبار غفلت را بر انسان می نشاند زیرا متذکر شدن حق تنها برای کسانی امکان پذیر است که اندیشه خود را بر اساس عقل و خرد به کار بگیرند و آنچه سبب کم شدن عقل می گردد مسکرات و قمار و موسیقی است که نتیجه آن چیزی جز غفلت نخواهد بود .
نه تنها ضعف عقلانی بلکه ضعف اخلاقی نیز مسیر حرکت را با مشکل مواجه می کند چراکه خود خواهی جز غفلت و اعراض از خدا چیز دیگری نیست.
 
از طرفی دیگر نیز اگر انسان تمام تلاش و توجهش معطوف برآوردن خواسته های غرایز باشد، خدا را از یاد خواهد برد.
پرخوری، پر خوابی و پر حرفی و غرق در شهوات جنسی هر کدام در فراموش کردن یاد خدا نقش بسزایی دارند. بعد از شناخت زمینه های ایجاد غفلت باید راههای بیداری راشناخت تا بتوان غبار غفلت را از جان خود شست.
 
از آنجایی که یکی از بزرگترین عامل غفلت دنیات دوستی است، شناخت صحیح نسبت به ماهیت دنیوی سبب می شود تا انسان در دام آن نیافتد. اگر کسی به خود حقیقی خود توجه کند و آن را فراموش نکند، به خدا نیز توجه خواهد داشت.
همچنین آگاهی از مبدأ و معاد و شناخت دشمن درونی و بیرونی نیز می تواند غفلت زدایی کند. از سویی دیگر انسان برای آن که مبتلا به غفلت نشود و برای تقرب به خداانگیزه داشته باشد باید به تفکر روی بیاورد.
همچنین یاد کردن خدا در هر صبح و عصر انسان را از زمره ی غافلان بیرون می کند بنابراین برای تقویت توجه باید روزانه به طور مرتب برنامه ای داشته باشیم که طبیعت آن به گونه ای باشد که مارا به یاد خدا بیاندازد مانند نماز و دعا و قرآن.
تقوا نیز که یک نیروی درونی است آنچنان نفس را نیرومند می کند که لحظه ای غفلت انسان را فرا نمی گیرد. همچنین زهد که بی رغبتی به دنیاست در کوتاه شدن آرزوها و فراموش نکردن مرگ و ترجیح آخرت بر دنیا تأثیر بسزایی دارد. اما  آنچه در آخر باید روزانه صورت بگیرد تا انسان را از لجن زار غفلت ببرد محاسبه و مراقبه است.
 
 
واژگان کلیدی تحقیق:
غفلت، ذکر، تفکر، شناخت، دنیاطلبی، ضعف عقل، ضعف اخلاق.