کد مطلب: 14484 تعداد بازدید: ۲۳۱

اولوالالباب از منظر قرآن و روايات

سه شنبه ۱ ارديبهشت ۱۳۹۴
انسان موجودي شگفت انگيز و مخلوقي متفاوت با ساير موجودات است كه در قرآن داراي مدح ها و همچنين مذمت ها مي باشد . كه گاه علما او را حي ّ متأله (يعني موجود زنده الهي )مي خوانند .
 
Description: Description: C:\Users\ERFAN\Documents\index.jpg
 
 
شوراي عالي حوزه ي علميه ي قم
مركز مديريت حوزه هاي علميه خواهران
مدرسه علميه حضرت معصومه (س)شهرستان دماوند
 
تحقيق پاياني سطح 2 (كار شناسي)
 
 
 
 
موضوع :
اولوالالباب از منظر قرآن و روايات
 
 
 
 
 
 
استاد راهنما:
جناب آقاي حامد رمضانعلي
 
محقق
زهرا حاجي اسدالهي
 
شهريور 1386
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
چكيده:
    انسان موجودي شگفت انگيز و مخلوقي متفاوت با ساير موجودات است كه در قرآن داراي مدح ها و همچنين مذمت ها مي باشد . كه گاه علما  او را حي ّ متأله (يعني موجود زنده  الهي )مي خوانند .
    آفرينش چنين موجودي با اين ويژگي ها هدفي والا مي طلبد و اين نشان از اين است كه او بيهوده و مهمل آفريده نشده بلكه براي او آخرتي است كه آن را در همين دنيا كسب مي كند . لذا در اين دنيا بدون راهنما و هدايت تنها گذاشته نشده است بلكه همان طور كه قرآن اشاره مي كند براي او هدايت است .(ربنا الذي اعطي كل شي ء خلقه ثم هدي) . پس هدايت كه يكي ظاهر (پيامبران و ائمه) و ديگري پنهان (عقل) را براي انسان قرار داد .
    عقل در بعد معنوي (روح) انسان قرار داده شده و بعد از متلاشي شدن جسم باقي است پس آنچه باعث تعالي انسان يا رسيدن به اسفل سافلين مي شود همان روح است . پس عقلي كه در روح است باعث وجه تمايز انسان از حيوان مي شود .البته نيروي ديگري به نام اراده و اختيار در انسان قرار داده شده تا توسط آن راه خود را انتخاب نمايد .
    عقل را در لغت امساك و نهي معنا مي كنند و به آن عقل مي گويند چون انسان را از جهل و لغزش باز مي دارد و امساك مي كند ؛ چون عقال كردن پاي شتر كه او را از حركت بيجا باز مي دارد .
در اصطلاح  عقل همان قوه و نيرويي است كه كليات را درك مي كند و پا از معاني جزئي فراتر گذاشته از حس و ماده مي گذرد و به مرحله ي تعقل مي رسد.
     البته قواي ديگري در وجود انسان است كه با عقل در تزاحم و كشمكش اند . وهم ، غضب و شهوت ؛ هر يك از اينها مي خواهند حكومت را به دست گيرند . كار آنها غرق شدن در لذات مادي ، غضب خوي،ظلم و عداوت و خدعه و فريب و نيرنگ است . ولي اگر اينها تحت فرماندهي عقل قرار گيرند مسير صحيح خود را مي پيمايند .
     از اين بيانات مشخص مي شود كه عقل جايگاه و شأن ويژه اي دارد ؛ بهترين فضيلت ، غايت ، زينت و بهترين موهبت شمرده مي شود ، همچنين در قرآن علت گرامي داشت انسان از ساير موجودات عقل معرفي شده است . چون اين نيرو در انسان در كنار نيروي متضاد شهوت قرار گرفته است و باعث برتري او بر ساير موجودات شده . لذا عقل در سعادت انسان نقش مهمي را ايفا مي كند انسان با توجه به اختيار و هدايتي كه به او عنايت شده براساس عقل خود مي تواند سعادت دنيا و آخرت خود را خريداري كند و با تعادل نيروهاي ديگر به سعادت دست يابد .
 
واژگان کلیدی : نهي ، حجي ، حجر و لب .